Epimetheus

Manen van
Saturnus:


Pan
Atlas
Prometheus
Pandora
Epimetheus
Janus
Mimas
Enceladus
Tethys
Telesto
Calypso
Dione
Helene
Rhea
Titan
Hyperion
Iapetus
Phoebe
Paaliaq
Albiorix
Siarnaq

( Manen met een diameter > 20 kilometer )





Met een gemiddelde diameter van ruim honderd kilometer en een stoffig en ijzig oppervlak, lijkt Epimetheus weinig te verschillen van de meeste andere kleine satellieten van Saturnus. Maar schijn bedriegt, want het hemellichaam staat op een unieke wijze in contact met een andere maan in zijn baan: Janus. Omdat Epimetheus ook in fysiek opzicht veel overeenkomsten vertoont met Janus, denken astronomen dat beide satellieten feitelijk fragmenten zijn van een groter object dat lang geleden uiteen is gevallen.



De bijzondere wisselwerking waaraan Epimetheus in zijn gedeelde baan met Janus blootstaat, manifesteert zich doordat de twee manen niet helemáál exact op dezelfde afstand van Saturnus bewegen. De ene vier jaar volgt Epimetheus een subbaan die 50 kilometer dichter bij de moederster ligt dan de subbaan die Janus op dat moment volgt; de andere vier jaar zijn de rollen omgedraaid. Hoe gering dit verschil ook is; het natuurkundige gegeven dat een hemellichaam in een lagere omloopbaan sneller beweegt dan een hemellichaam in een hogere omloopbaan, zorgt ervoor dat Epimetheus en Janus niet alleen iedere vier jaar van baan wisselen, maar óók van snelheid.



Het wisselmoment vindt plaats wanneer de snellere maan bezig is de tragere maan in te halen. Wanneer ze elkaar dicht genoeg genaderd zijn, zorgt de wederzijdse aantrekkingskracht ervoor dat de binnenste maan naar de buitenste subbaan wordt getrokken en dus weer snelheid verliest. Het tegengestelde gebeurt met de buitenste maan, die in een lagere baan snelheid wint en vervolgens aan een ‘inhaalrondje’ begint. Vier jaar later speelt hetzelfde tafereel zich opnieuw af, maar dan omgekeerd.

Epimetheus is zeer onregelmatig van vorm en heeft een relatief ‘glad’ oppervlak, wat wijst op de aanwezigheid van een dikke stoflaag. Dit is ook af te leiden uit het feit dat relatief kleine kraters in het landschap nauwelijks lijken voor te komen. De hoge albedo van de maan indiceert echter dat dit stof in hoge mate is vermengd met ijzig materiaal. Onder de talrijke grote kraters op Epimetheus, vallen vooral Pollux en Hilairea op (beide zijn groter dan 30 kilometer). Omdat de gemiddelde dichtheid van Epimetheus zeer laag is, veronderstellen onderzoekers dat de maan een zeer poreuze en ijsachtige interne structuur bezit.

Auteur(s):     A.S.





Epimetheus in cijfers
Gemiddelde diameter 113 km
Massa 5,304 × 10^17 kg
Gemiddelde dichtheid 0,69 g/cm^3
Zwaartekracht aan oppervlak 0,0078 m/s^2
Gemiddelde afstand tot het centrum van Saturnus 151.430 km
Omlooptijd 0,694 dagen
Rotatieperiode 0,694 dagen
Weerkaatsingsvermogen 0,5
Databron: NASA