Het grote heelal
 
Een ring: 400 jaar oud en 23 lichtjaar in diameter
  Reken maar uit. Deze 'ring aller ringen' in de Grote Magelhaense Wolk groeit met gemiddeld 23.650.000.000 kilometer per dag! En er was niet veel meer voor nodig dan een stevige supernova: een alledaags gebeuren in het heelal, maar een relatieve zeldzaamheid in de kosmische nabijheid van de aarde. Met elegante supernova-restanten als deze stellen sommige sterren hun nagedachtenis veilig voor toekomstige generaties.
 

Botsingen op kosmische schaal zijn wél mooi
 
  De nasleep van een gemiddeld ongeval in het verkeer is meestal niet zo fotogeniek. Maar waar twee sterrenstelsels in de kosmos met elkaar in aanvaring komen, ontstaat een schouwspel dat alleen maar is te omschrijven als flabbergasting. Waarom? Op de site van de Hubble - geen woorden maar daden - Space Telescope lees je het...
 

Kosmische kraamkamer onder de loep van 'Hubble'
 
  Wat zich in de Grote Magelhaense Wolk afspeelt, gaat velen het voorstellingsvermogen te boven. Nieuwe zonnen vormen zich er en masse. En wel in N11, een actief stervormingsgebied met een doorsnede van ruim 1000 lichtjaar. Wat gebeurt er precies? In bovenstaande Hubble-cast ontdek je het aan de hand van een recente foto van de ruimtetelescoop met een ongekend hoge resolutie...
 

En de állergrootste staat straks in...Chili
  Brekend nieuws op nota bene maandag. De grootste telescoop ter wereld komt in 2018 in Chili te staan; op 3600 meter hoogte in de Atacama-woestijn en niet ver van de plaats waar zich nu al de Very Large Telecope bevindt. Maar dít wordt de European Extremely Large Telescope (E-ELT) - met een hoofdspiegel van maar liefst 42 meter. Een extreem hoog scheidend en lichtvergarend vermogen zijn met andere woorden gegarandeerd, evenals gemiddeld 320 kraakheldere Chileense nachten per jaar. En nu maar hopen dat er niet te veel zware aardbevingen plaatsvinden, zoals op 27 februari. Anders zien de peperdure foto's van de E-ELT er binnenkort uit.
 

Eén foto uit vijfhonderdzeventigduizenden
 
  In 1995 schonk de Hubble Space Telescope ons 'The Pillars of Creation': een foto die wereldwijd de voorpagina's haalde en toont hoe in kosmische wolken van moleculair gas sterren zoals de zon worden geboren. Het is echter slechts één van de inmiddels 570.000 foto's van meer dan 30.000 objecten die de ruimtetelescoop sinds 1990 - na wat flinke opstartprobleempjes - heeft gemaakt. Stuk voor stuk hebben ze ons beeld van het heelal verrijkt. Des te meer reden voor een feestje nu de Hubble op 24 april zijn twintigste verjaardag viert. En hoe doen ze dat bij NASA? Door het instrument bovenstaande jubileumfoto te laten maken van een ander stervormingsgebied.
 

Babyboom in een duistere uithoek van Orion
 
  Opnieuw blijkt dat zich aan de - voor waarnemers in Nederland - wintersterrenhemel nog heel wat verborgen schatten bevinden. Het European Southern Observatory gaf onlangs deze opname vrij van NGC 1788, een nevel in een donkere uithoek van het sterrenbeeld Orion. Uit waarnemingen van een groter hemelgebied blijkt dat heldere, zware sterren in Orion een cruciale rol hebben gespeeld bij het ontstaan van NGC 1788. Deze sterren zijn last but not least óók verantwoordelijk voor een kosmische babyboom in de nevel. Alle sterren in dit gebied zijn namelijk ruwweg één miljoen jaar oud, een fractie van de leeftijd van de zon (die 4,5 miljard jaar oud is). Yep, in gewone mensentaal hebben we het hier gewoon over 'peutersterren'...
 


In dit dossier:

2011   2010

Een ring: 400 jaar oud en
23 lichtjaar in diameter


-------   2010   -------

Botsingen op kosmische
schaal zijn wél mooi


Kosmische kraamkamer
onder de loep
van 'Hubble'


En de állergrootste staat
straks in...Chili


Eén foto uit
vijfhonderdduizenden


Babyboom in een
duistere uithoek van
Orion