O
 
Objectief
Het deel van een optisch instrument dat als primaire lichtcollector fungeert. Met andere woorden: de hoofdspiegel van een reflector (een spiegeltelescoop) of de voorste lens van een refractor (een lenzenkijker).   


Occultatie
Ook wel bedekking genoemd: het verschijnsel dat zich voordoet wanneer een ogenschijnlijk klein object in het heelal aan het zicht wordt onttrokken door een ogenschijnlijk (veel) groter object. Bedekkingen van sterren door de maan doen zich voor waarnemers op aarde zeer regelmatig voor. Zeldzamer zijn bijvoorbeeld planeetbedekkingen door de maan en bedekkingen van sterren door planetoïden of planeten.   


Oculair
Ook wel ooglens genoemd: een lens of groep lenzen in een optisch instrument waarmee het door het objectief gevormde beeld kan worden vergroot en waargenomen.   


Oerknal
Ook wel de Big Bang genoemd: het evenement dat volgens de gelijknamige kosmologische theorie ten grondslag zou liggen aan 'geboorte' van het heelal uit een oneindig klein punt met een oneindig grote dichtheid (een singulariteit). Hoewel de oerknaltheorie nog steeds ter discussie staat, gaan veel astronomen er vanuit dat deze enorme oerexplosie zo'n 13 miljard jaar geleden verantwoordelijk was voor het ontstaan van tijd, ruimte en materie.   


Omlooptijd
De tijd die een niet-soeverein astronomisch object nodig heeft om één keer om een zwaarder hemellichaam of een andersoortig zwaartepunt te draaien.   


Omloopperiode
De tijd waarbinnen een niet-soeverein astronomisch object één keer om een zwaarder hemellichaam of een andersoortig zwaartepunt draait.   


Ontsnappingssnelheid
Een eigenschap van een object in het heelal: de onder ideale omstandigheden minimale startsnelheid die een niet-aangedreven voorwerp nodig heeft om uiteindelijk volledig aan de zwaartekracht van het betreffende object te kunnen ontsnappen. De ontsnappingssnelheid van de aarde bedraagt ongeveer 11,2 kilometer per seconde.   


Onweer   
Het atmosferische verschijnsel van donder en bliksem in lokale buienwolken waarin wrijving ontstaat tussen snel stijgende warme lucht en snel dalende koude lucht. Doordat zich zo elektrische ladingen vormen in concentraties van ijskristallen en waterdeeltjes, leiden toenemende ladingsverschillen tussen zulke wolken en de aarde – óf tussen wolken onderling – tot elektrische ontladingen (bliksemflitsen) en tot luide knallen (donder) als gevolg van het snel uitzetten en krimpen van de lucht rondom de bliksemkanalen.   


Opening
De diameter van het objectief van een optisch instrument (niet te verwarren met de diafragmaopening).   


Open cluster   
Doorgaans open sterrenhoop of galactische cluster genoemd: een onregelmatig gevormde verzameling van sterren die uit dezelfde moleculaire wolk zijn ontstaan. De sterren die zich in open clusters bevinden zijn vaak relatief jong en vertonen overeenkomstige chemische eigenschappen. Meestal zijn in hun omgeving nog resten van de oorspronkelijke moedernevel zichtbaar.   


Open sterrenhoop   
Ook wel galactische cluster genoemd: een onregelmatig gevormde verzameling van sterren die uit dezelfde moleculaire wolk zijn ontstaan. De sterren die zich in open sterrenhopen bevinden zijn vaak relatief jong en vertonen overeenkomstige chemische eigenschappen. Meestal zijn in hun omgeving nog resten van de oorspronkelijke moedernevel zichtbaar.   


Optiek
Alle lenzen die een specifiek optisch instrument, zoals een telescoop, laten functioneren.   


Oppositie
Situatie waarbij een object dat zich buiten de baan van de aarde bevindt (zoals een buitenplaneet) in zijn omloop zo dicht mogelijk bij het verlengde van de denkbeeldige lijn zon-aarde staat. Het object staat dan, gezien vanaf de aarde, tegenover de zon aan de hemel. Meer concreet is een hemellichaam in oppositie wanneer zijn rechte klimming (RA) exact 180 graden verschilt met de rechte klimming van de zon.   


Overgang
Het verschijnsel dat zich voordoet wanneer een - al dan niet schijnbaar - klein hemellichaam voor een groter hemellichaam langs beweegt. Voor waarnemers op aarde zijn overgangen van Venus en Mercurius voor de zon zeldzaam. Overgangen van de Galileïsche manen én hun schaduwen over de planeet Jupiter vinden daarentegen met grote regelmaat plaats.   


Oppervlaktetemperatuur
De temperatuur die heerst aan het oppervlak van een vast hemellichaam, óf in de onderste atmosferische laag van een gasachtig hemellichaam die voor een waarnemer nog met het blote oog is te zien (bij de zon is dit de fotosfeer).